نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسنده English
In the contemporary era, media serves as the primary agent of religious socialization, playing a pivotal role in establishing rituals. However, challenges such as formalism and false polarization between happiness and grief have jeopardized its civilizational function. The main question of this research is: What is the optimal model for institutionalizing rituals in the media based on the dialectic of happiness and grief in Islamic teachings? The research method is descriptive-analytical, utilizing "Thematic Analysis," with data extracted from a deep investigation of the Quran, Nahj al-Balagha, and mystical texts. The theoretical framework relies on the integration of three approaches: philosophical foundations (happiness and grief as psychological qualities), the mystical theory of "paradoxical unity" (grief of love as a prelude to the joy of union), and the normative approach of "Quranic moderation." Findings indicate that in divine logic, grief and happiness are not mutually exclusive contradictions; rather, spiritual grief is the breeding ground for inner vitality. Accordingly, the conceptual model of the research was designed based on four pillars: "Promoters of Constructive Happiness" (such as heartfelt assurance), "Promoters of Constructive Grief" (such as the pain of longing and responsibility), "Reducers of Morbid Happiness" (such as neglectful joy), and "Reducers of Morbid Grief" (such as despair). Results suggest that for the national media to transition from mere "mirror-holding" to the status of "civilization-building media," a strategic revision is required at three levels: macro-policy-making, content production (reforming visual language and metaphors), and audience management.
کلیدواژه‌ها English
مراجع و منابع
قرآن کریم
ارشیا، وحید. (۱۳۸۷). مناسک رسانه. فرهنگ پویا، (۸ و ۹)، 46-49.
آملی، سید حیدر. (۱۳۶۸). جامع‌الاسرار و منبع‌الانوار. انتشارات علمی و فرهنگی وزارت آموزش عالی.
برزگر، سید رضا؛ شرف‌زاده، محمدحسین؛ زارع، آمنه؛ و جدیدی خیرآبادی، اسماعیل. (۱۴۰۲). بررسی زبان‌شناختی استعاره‌های «غم و شادی» در ترجمه فارسی نهج‌البلاغه: رویکرد نظریه معاصر استعاره (چارچوب‌شناختی). پژوهش‌های نهج‌البلاغه، ۲۲(۷۹)، ۴۱-۶۲.
پاشایی، محمدجواد. (۱۴۰۰). بازخوانی شادی و غم با تأکید بر آرای صدرالمتألهین. اندیشه دینی دانشگاه شیراز، ۲۱(۲)، ۲۷-۴۴.
جمشیدیها، غلامرضا؛ و قبادی، علیرضا. (۱۳۸۶). تحلیل جامعه‌شناختی از مراسم و مناسک دینی با تأکید بر مراسم عاشورا. تاریخ اسلام، ۸(۲)، ۳۷-۶۰.
خجسته، حسن. (۱۳۸۲). مناسک رسانه‌ای؛ الگوی تبلیغاتی دین در شبکه‌های عمومی رادیو و تلویزیون. پژوهش‌های ارتباطی، (۳۶)، ۳۵-۵۶.
خیامی، عبدالکریم. (۱۴۰۴). واکاوی نسبت سرمایه اجتماعی و مناسک رسانه‌ای. رسانه‌های دیداری و شنیداری، ۱۹(۵۴)، ۱۳۷-۱۶۲.
رجائی، حسین. (۱۴۰۳). سوژه‌شدگی در قلمرو گفتمان دین؛ نشانه‌شناسی دینداری در سریال تلویزیونی «نون خ ۱». رسانه‌های دیداری و شنیداری، ۱۸(۵۲).
ساجدی، اکبر. (۱۳۹۲). بسترسازی قرآن در مدیریت اعتدال‌گرایانه غم و شادی. معرفت، ۲۲(۱۸۶)، ۳۷-۵۰.
صیدی، محمود؛ و پاشایی، محمدجواد. (۱۴۰۰). شادی و غم از دیدگاه ابن‌سینا. حکمت سینوی (مشکوه النور)، ۲۵(۶۵)، ۱۷۷-۱۹۳.
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۶۳). تفسیر المیزان (ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی). دفتر انتشارات اسلامی.
عباس‌زاده، روح‌الله. (۱۴۰۱). مؤلفه‌های هنجاری رسانه تمدن‌ساز بر اساس بیانیه گام دوم انقلاب. اسلام و مطالعات اجتماعی، ۹(۴)، ۹۲-۱۲۲.
علوی، سید حمیدرضا؛ یاری دهنوی، مراد؛ و قطبی‌نژاد، حمیده. (۱۳۹۸). اهداف، اصول و روش‌های تربیت عاطفه «غم و شادی» انسان از منظر صحیفه علویه. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، ۷(۱۲)، ۱۴۷-۱۶۷.
عیسی‌زاده، عیسی. (۱۳۹۹). قرآن و شاخص‌های اخلاقی مدیریت رسانه. اخلاق، ۱۰(۳۹)، ۶۷-۸۶.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۳۷۰). اصول کافی. اسوه.
گذشته، ناصر؛ و شریعتمداری، مژده. (۱۳۹۵). دیالکتیک غم و شادی در اندیشه عطار و مولوی. عرفان اسلامی، ۱۳(۴۹)، ۵۳-۷۳.
ماهر، زهرا؛ و کشاورز، زهراسادات. (۱۳۹۶). رسانه و دین؛ بررسی آثار و کارکردهای نمایش مناسک دینی در رسانه‌ها. رسانه، ۲۸(۱)، ۲۵-۴۶.
محب‌زاده، زینب؛ امام‌جمعه، سید محمدرضا؛ عصاره، علیرضا؛ و حمیدی، فریده. (۱۳۹۸). شناسایی و تبیین مفهوم سواد رسانه‌ای و اهداف تربیتی مربوطه با تأکید بر قرآن کریم. مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، ۴(۴)، ۱۶۷-۱۹۸.
مرادی، اعظم. (۱۳۸۶). بررسی دیدگاه غم و شادی در نهج‌البلاغه با تمرکز بر روش‌های شادی‌آفرین. پژوهش‌های نهج‌البلاغه، (۲۱ و ۲۲)، ۱۳۲-۱۴۴.
مرادی، سیروس؛ و شهرآبادی، راضیه. (۱۴۰۳). تحلیل عرفانی رابطه غم و شادی در غزلیات عطار نیشابوری. عرفان اسلامی، ۲۰(۸۰)، ۲۱۱-۲۲۸.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۹۱). تفسیر نمونه. انتشارات امام علی بن ابی‌طالب (ع).
موحد مجد، مجید؛ نیک‌نجات، زینب؛ و عباسی شوازی، محمدتقی. (۱۳۹۴). بازنمایی مناسک محرم در رسانه‌های غرب؛ تحلیل نشانه‌شناختی عکس‌های پایگاه عکاسی توتالی کول پیکس. تحقیقات فرهنگی ایران، ۸(۳)، ۵۳-۸۳.
مهدوی اصل، قاسم؛ عباسی، مهدی؛ و صادقی سرشت، علی. (۱۴۰۱). بررسی مؤلفه‌های مفهومی تنظیم هیجان شادی و غم بر اساس منابع اسلامی. اسلام و پژوهش‌های روانشناختی، ۸(۲)، ۲۷-۴۸.
مهدی‌پور، فرشاد. (۱۳۹۲). بررسی انتقادی رویکرد تصویری به مناسک مذهبی و ارائه پیشنهادهای سیاستی (با تأکید بر برنامه‌های تلویزیون در ماه مبارک رمضان). اسلام و مطالعات اجتماعی، ۱(۱)، ۱۶6-۱۸۲.
هوفر، عمادالدین. (۱۳۸۷). پرونده: مناسک رسانه (دین و فریم‌های تصویر). اطلاعات حکمت و معرفت، ۳(۳)، ۳۴-۳۵.
